ستايشى كه در اينجا شده است ، از همكارى است كه از راه تجربه با تمام مصائب اين امر آشنا است ، چون عمر خود را وقف آن كرده و در اين سعى و كوشش مؤمن است كه ارزش دارد ، اين مسائل بالاخره توسط فلاسفه و مستشرقين شناخته شود . در مساعى و تمايلات فكرى خود آقاى آشتيانى به نظر من مانند يك ملا صدرائيست كه در عصر ما زندگى مىكند ، به نحوى كه ملا صدرائى « دوباره زنده شده » . گمان نكنم بتوانم تمجيدى بالاتر از اين بيان كنم ، آقاى آشتيانى « 1 » يك فيلسوف ايرانيست كه نمايندهء تمام عيار فلسفهء ديرين است ، منتهى فلسفهء ديرينى كه به‌نحوى كاملا امروزى درك شده است . به اين صورت آثار ايشان شاهد تجدد اين تفكر است كه علائم بسيارى از آن را مىتوان در ايران معاصر مشاهده كرد . هم اكنون نام آقاى آشتيانى را با يادى از ملا صدراى شيرازى آميختم ، يعنى با آن حكيمى كه استاد همهء ما است ، همهء آنان كه ذوق و استعداد درونى ايشان را به فلسفه ايران وابسته مىسازد ؛ زيرا ملا صدرا شخصيت بزرگيست كه سرور سلسلهء حكما و عرفائى كه نمايندگان تفكر ايران شيعى از عصر صفويه آنچه تا دوران معاصر هستند مىباشد . و نيز بايد اين جهت را متذكر شد كه از آثار آقاى آشتيانى آنچه كه تا كنون بطبع رسيده است ، سه جلد به ملا صدرا اختصاص دارد و مؤلف تحسين و ستايش و تعلق خود را به او پنهان نمىسازد . جلد اول ، تحقيقى است كلى دربارهء حيات و آثار و افكار ملا صدرا با مقدمهء مهمى از آقاى دكتر فياض . « 2 » جلد دوم كه در زمرهء انتشارات دانشگاه مشهد مىباشد ، چاپ رسالهء پراهميتى است از ملا صدرا بنام كتاب « المظاهر الالهيه » كه ارزش آن با مقدمه و حواشى پيوسته افزونى يافته است . و بالاخره جلد سوم شامل شرح طويل و محققانهء ملا محمد جعفر لنگرودى بر كتاب مشاعر ملا صدرا است ، كه خلاصهء تاريخ

--> ( 1 ) . حقير بمرحوم پرفسور كربن عرض كردم اگر ملا صدرا اين بنده را يكى از خوشه چين‌هاى خرمن فيض خود محسوب فرمايد در حق بنده غلوّ كرده است . ( 2 ) . جناب آقاى دكتر فياض كه حقير را هميشه مورد عنايت قرار مىدهند ، و حقير از راهنمائىهاى سودمند معظم له برخوردار است ، مقدمه‌يى نيز بكتاب « المظاهر الالهيه » ، ملا صدرا مرقوم فرموده‌اند . از حضرت آقاى دكتر فياض كه هميشه راهنما و مشوق حقيرند كمال امتنان را دارم .